Typy monsunów

Monsun to sezonowy układ wiatrowy, którego kierunek zmienia się w zależności od różnicy temperatur między lądem a morzem. W lecie przynoszą obfite opady, a zimą mogą stać się „suchymi monsunami”, czyli okresami suszy, gdy wilgoć jest wyciągana w stronę oceanu.

Cykl monsunowy

W Indiach, Australii i innych regionach równikowych monsuny przemieszczają się z obszarów wysokiego ciśnienia (zimnych) do obszarów niskiego ciśnienia (ciepłych). W gorące miesiące letnie, kiedy ląd się nagrzewa, wiatr wieje od morza w stronę lądu, przynosząc deszcz. Zimą ocean zachowuje ciepło, a ląd szybko się ochładza, co odwraca kierunek wiatru – powrót wody w kierunku morza. Ten sezonowy wzorzec opadów jest kluczowy dla rolników zamieszkujących tereny monsunowe.

Monsuny letnie

W Indiach letnie monsuny najczęściej wieją z południowo‑zachodniego kierunku, niosąc wilgoć z Oceanu Indyjskiego na podgrzany ląd. Niektóre górskie rejony otrzymują nawet 500 cm (200 in) deszczu w okresie od czerwca do września. Opady powstają, gdy wilgotne powietrze jest unoszone wysoko w atmosferę, skrapla się i spada jako intensywne ulewy.

Monsuny suche

W chłodniejszych miesiącach zimowych kierunek wiatru odwraca się, a wilgoć zostaje odprowadzona z lądu w stronę oceanu. Okres ten, zwany „suchym monsunem”, może wywoływać susze w niektórych regionach. Jednak nie jest on jednolity – w północno‑wschodniej części Indii, przy Himalajach, aż połowa rocznej sumy opadów przypada na zimę, a stany południowo‑zachodnie, takie jak Kerala i Karnataka, doświadczają deszczu aż do grudnia.

Monsuny wczesne

Choć prawdziwe monsuny występują w strefie równikowej, pewne wzorce pogodowe na wyższych szerokościach geograficznych wykazują podobne cechy i określane są jako „monsuny wczesne”. Przykładem są intensywne burze letnie w Europie Środkowej czy sezonowe deszcze w środkowym Meksyku i południowo‑zachodnich Stanach Zjednoczonych. Brakuje jednak stałych, dominujących wiatrów, które definiują klasyczny monsun.