Ile promieniowania emituje telewizor?

Telewizory kineskopowe produkowane przed latami 70. XX wieku emitowały niewielkie ilości promieniowania rentgenowskiego, które powstawało w wyniku wysokich napięć wewnątrz urządzenia. Nie były to szkodliwe promieniowanie radioaktywne – telewizor nie sprawił, że zaczniemy świecić w ciemności. Współczesne ekrany płaskie nie wykorzystują tak wysokich napięć, choć niektóre ich elementy mogą wytwarzać promieniowanie ultrafioletowe. Producenci podjęli liczne środki, aby chronić użytkownika przed ewentualnym promieniowaniem.

Promieniowanie rentgenowskie

Rentgeny powstają, gdy elektrony przyspieszone napięciem od 20 000 do 100 000 V uderzają w metalowy cel. Im wyższe napięcie, tym bardziej szkodliwe są promienie. Długotrwałe narażenie na rentgeny uszkadza tkanki i cząsteczki biologiczne, co może prowadzić do oparzeń, nowotworów i innych poważnych skutków. W medycynie i przemyśle rentgeny są nieocenione, ale ich użycie wymaga monitorowania i ochrony, np. kamizelek ołowianych.

Promieniowanie ultrafioletowe

Ultrafiolet (UV) to niewidzialna część spektrum światła o długościach fal krótszych niż fiolet. Jest mniej niebezpieczny niż rentgen, ale wciąż może uszkadzać skórę i oczy. Słońce jest głównym źródłem UV, a warstwa ozonowa w atmosferze blokuje większość jego szkodliwego wpływu. Lampy czarnego światła (długofalowy UV) są praktycznie nieszkodliwe, natomiast lampy germicydalne stosowane w szpitalach emitują krótkofalowy UV, który może wywoływać oparzenia i uszkodzenia wzroku.

Telewizory vintage

Starsze telewizory tworzyły obraz na dużej szklanej rurze zwanej kineskopem (CRT). Działał on na zasadzie wysokiego napięcia, które pobudzało fosforową powłokę, powodując jej świecenie. Kolorowe modele generowały napięcia od 20 000 do 40 000 V, co mogło skutkować słabym promieniowaniem rentgenowskim. Ryzyko było istotne jedynie przy bardzo bliskim siedzeniu przed ekranem. W latach 70. producenci zaczęli dodawać ołów do szkła kineskopu, co znacząco ograniczyło emisję promieniowania.

Ekrany płaskie

Wyświetlacze LCD nie wytwarzają światła samodzielnie – potrzebują podświetlenia, najczęściej białej lampy fluorescencyjnej, której filtruje się światło, tworząc obraz. Lampy fluorescencyjne generują niewielkie ilości UV, które są usuwane za pomocą specjalnie powlekanych szyb. Dzięki temu ekran jest wolny od UV i ma dłuższą żywotność. Telewizory plazmowe nie korzystają z lamp fluorescencyjnych i nie stanowią zagrożenia UV, podobnie jak modele z podświetleniem LED.