Funkcje systemu MS‑DOS

System operacyjny MS‑DOS firmy Microsoft został opracowany w 1980 roku dla komputerów PC. Pierwotnie przeznaczony dla maszyn opartych na architekturze 8088 z pamięcią RAM nieprzekraczającą 640 KB, przeszedł liczne wersje. Dziś zmodyfikowana wersja funkcjonuje jako wiersz poleceń w systemach Windows i wciąż potrafi wykonać wiele podstawowych operacji znanych z oryginalnego wydania.

Nawigacja

Jednym z elementów MS‑DOS, który przetrwał w Windows, jest system napędów i katalogów. Napędy oznacza się literami (np. C:), a katalogi i podkatalogi mają nazwy do ośmiu znaków, oddzielane ukośnikiem odwrotnym \. Ścieżka C:\GAMES wskazuje katalog będący poziom niżej od korzenia, a C:\GAMES\CARDS – podkatalog w tym katalogu. Przemieszczanie się odbywa poleceniem CD („change directory”); CD .. cofa o jeden poziom. Katalogi tworzy się poleceniem MD lub mkdir, a usuwa RD lub rmdir. Ponieważ większość operacji odbywa się w bieżącym katalogu, sprawna nawigacja jest kluczowa.

Manipulacja plikami

Pliki w MS‑DOS noszą nazwę w formacie „8.3” – do ośmiu znaków nazwy i trzy znaki rozszerzenia, które określają typ pliku. Dostępne są symbole wieloznaczne: znak ? zastępuje pojedynczy znak, a * dowolną liczbę znaków. Przykładowo, polecenie COPY *.* C:\GAMES skopiuje wszystkie pliki z bieżącego katalogu do C:\GAMES. W starszych wersjach DOS przenoszenie plików wymagało najpierw skopiowania ich do nowego miejsca, a następnie usunięcia oryginałów – polecenie MOVE pojawiło się dopiero w DOS 6.0.

Uruchamianie programów

Aby uruchomić program w MS‑DOS, wystarczy wpisać jego nazwę (do ośmiu znaków), pod warunkiem że system rozpoznaje go jako plik wykonywalny. Pliki z rozszerzeniami .exe i .com są binarnymi programami, a .bat to skrypty tekstowe, które mogą kolejno wywoływać inne programy. Dzięki nim można wykonywać bardziej złożone zadania i korzystać z większej ilości pamięci niż oferuje sam MS‑DOS. Wczesne wersje Windows wymagały uruchomienia MS‑DOS i wywołania WIN.EXE, aby wczytać interfejs graficzny.

Narzędzia dyskowe

MS‑DOS zawiera zestaw poleceń służących do zarządzania dyskami. CHKDSK („check disk”) skanuje napęd w poszukiwaniu błędów i, jeśli to możliwe, je naprawia. FDISK umożliwia modyfikację struktury partycji, a FORMAT wymazuje zawartość dysku i przygotowuje go do ponownego użycia. W nowoczesnych wersjach Windows te funkcje zastąpiły bardziej przyjazne narzędzia graficzne, które zmniejszają ryzyko przypadkowej utraty danych.