Charakterystyka systemu MS-DOS

MS‑DOS to system operacyjny opracowany przez firmę Microsoft w 1982 roku dla komputerów opartych na architekturze x86. Przez lata był on dominującym systemem na rynku, aż do momentu, gdy wiodło miejsce Windows. Microsoft wydał kilka wersji DOS‑a, a ostatnią z nich, 6.22, wydano w 1994 roku. Choć dziś Windows korzysta z własnego interfejsu graficznego, wciąż zawiera zaktualizowaną wersję kodu DOS jako wiersz poleceń. Wiele cech tego systemu przetrwało do współczesnych systemów operacyjnych i nadal wpływa na ich projektowanie.

Interfejs wiersza poleceń

MS‑DOS operuje wyłącznie w trybie tekstowym – użytkownik wpisuje polecenia przy znaku zachęty. Zestaw dostępnych komend jest ograniczony i skupia się głównie na nawigacji po katalogach oraz operacjach na plikach. Bardziej złożone zadania realizowane są przez uruchamiane programy. Ponieważ polecenia można łączyć w kolejności, możliwe jest tworzenie plików wsadowych (batch files) – tekstowych plików zawierających serię komend wykonywanych kolejno przez system. Typowym przykładem jest AUTOEXEC.BAT, uruchamiany przy każdym starcie komputera w celu skonfigurowania środowiska.

Brak wielozadaniowości

MS‑DOS został zaprojektowany z myślą o wczesnych komputerach z niewielką ilością pamięci RAM, dlatego nie obsługuje prawdziwego multitaskingu. Po uruchomieniu programu zajmuje on wszystkie dostępne zasoby, dopóki nie zakończy działania, po czym kolejny program może uzyskać dostęp do pamięci. Istniały jedynie specjalne programy typu TSR (Terminate‑and‑Stay‑Resident), które pozostawały w pamięci po zakończeniu, ale były podatne na konflikty i często powodowały awarie. Dopiero pierwsze wersje Windows wprowadziły prawdziwą wielozadaniowość.

System nazw plików 8+3

Jedną z charakterystycznych cech MS‑DOS jest ograniczenie nazw plików do ośmiu znaków, a dodatkowo trzech znaków rozszerzenia (tzw. format 8+3). Przykładowo, .TXT i .DOC oznaczają pliki tekstowe, .COM i .EXE – pliki wykonywalne, a .SYS jest zarezerwowane dla plików systemowych. Windows zniosł ograniczenie długości nazwy, lecz rozszerzenia nadal służą systemowi do określenia typu pliku, a wiele z pierwotnych rozszerzeń jest wciąż używanych.

Liczby literowe dysków

MS‑DOS wprowadził oznaczanie dysków literami. Najczęściej litery A i B były przypisane do napędów dyskietek, natomiast C i kolejne litery oznaczały dyski twarde lub optyczne. Użytkownik mógł dowolnie mapować litery, choć zwykle robił to kolejno alfabetycznie. Dzisiejsze systemy Windows nadal korzystają z takiego schematu i domyślnie rezerwują litery A i B, mimo że współczesne komputery rzadko wyposażone są w napędy dyskietek.