Historia pierwszych gier wideo 3D

Najwcześniejsze gry wideo powstały pod koniec lat 40. i w latach 50., a ich formą były proste symulacje, takie jak „Tennis for Two” czy „Kółko‑i‑krzyżyk”. Lata 60. przyniosły przełomowy tytuł „Spacewar!”, jedną z pierwszych gier rozpowszechnianych szerzej. W kolejnej dekadzie, w latach 70., rozwijały się automaty arcade i pierwsze konsole domowe, a także pojawiły się pierwsze eksperymenty z trójwymiarową grafiką.

1974 i początki 3D

W 1974 roku powstały gry „Maze War” i „Spasim” (skrót od Space Simulation), które rozpoczęły wczesne badania nad trójwymiarowym światem. W „Spasim” gracze przemieszczali się po sieci kosmicznej, obserwując innych pilotów w czasie rzeczywistym. „Maze War” ustanowiło schemat dla przyszłych strzelanek pierwszoosobowych – pozwalało na ruch w czterech kierunkach oraz strzelanie, a punkty przyznawano za eliminację przeciwnika.

Lata 80.

W latach 80. dominowały grafiki tzw. pseudo‑3D, czyli techniki dające wrażenie trójwymiarowości przy użyciu rzutów lub ograniczonych środowisk 2‑D. Termin „dwu i pół wymiarowy” opisuje właśnie takie rozwiązania. Pierwszą domową grą 3D był w 1981 roku tytuł „3D Monster Maze”.

Gry wyścigowe 3D

W tym samym okresie gry wyścigowe przyjęły widok kamery umieszczonej za pojazdem, co stało się standardem aż do przełomu lat 90., kiedy wprowadzono pełną trójwymiarową grafikę. Przykładem wczesnego sukcesu była gra Namco „Pole Position”.

Lata 90. i strzelanki pierwszoosobowe

Strzelanki pierwszoosobowe nieustannie poszerzały możliwości 3D. „Wolfenstein 3D” wprowadziło teksturowanie – nakładanie obrazów na modele 3‑D. W połowie lat 90. firma 3dfx Interactive udostępniła tanie karty graficzne przyspieszające renderowanie 3D. Tytuły takie jak „Quake” i kolejne gry oparte na silniku Quake były pierwszymi, które w pełni wykorzystały tę technologię.

Piąta generacja konsol

Pod koniec lat 90. piąta generacja konsol otworzyła drzwi do prawdziwej grafiki trójwymiarowej. Dzięki grom takim jak „Super Mario 64” i „Sonic Adventure” rynek gier przesunął się w stronę pełnych, trójwymiarowych światów – nie tylko w strzelankach i wyścigówkach. Przejście z kartridży na płyty CD umożliwiło tworzenie znacznie większych i bardziej szczegółowych środowisk, które do dziś inspirują twórców.