Czym są złe sektory i złe klastry?

Terminy „zły sektor” i „zły klaster” określają fragmenty nośnika cyfrowego, które stały się nieczytelne i nienadają się do zapisu danych. Gdy system informuje o wykryciu złych sektorów lub klastrów, oznacza to, że część podłączonego dysku jest niedostępna. Komputer może podjąć próbę odzyskania danych z takich obszarów, ale istnieje ryzyko ich trwałej utraty.

Sektory i klastry

Sektory i klastry to jednostki używane do określania i przydzielania przestrzeni na nośniku danych. Sektor jest najmniejszą jednostką pamięci, natomiast klaster to najmniejsza grupa sektorów, którą system może adresować jednorazowo. Tablica alokacji (FAT) zapisuje, które pliki znajdują się w poszczególnych klastrach. Gdy system żąda pliku, odczytuje odpowiednie klastry na podstawie tej tabeli. Różne formaty nośników obsługują różną liczbę klastrów – przy większej pojemności klastry stają się większe. Pliki nie mogą dzielić się klastrami; jeśli plik o rozmiarze 16 KB zostanie umieszczony w klastrze 32 KB, pozostałe 16 KB pozostaje niewykorzystane.

Uszkodzenie danych

Proces zapisu danych zazwyczaj przebiega bez problemów, ale w przypadku błędów komunikacji lub utraty zasilania nośnik może zapisać niekompletne lub nieprawidłowe informacje. Odczytując uszkodzone dane, system nie wie, jak je zinterpretować. Uszkodzenie może dotyczyć jednego sektora lub całego klastra, w zależności od nasilenia błędu. Jeśli uszkodzenie jest niewielkie, istnieje szansa na częściowe lub pełne odzyskanie danych.

Uszkodzona pamięć

Uderzenia fizyczne, intensywne użytkowanie oraz awarie elektryczne mogą uszkodzić fragmenty pamięci nośnika, czyniąc je nieużytecznymi. Złe sektory i klastry wynikające z uszkodzeń sprzętowych są zazwyczaj trwałe, ale zamiast całkowicie wykluczyć uszkodzony obszar, system oznacza go jako „zły” i przestaje go wykorzystywać. Dzięki temu pojemność dysku maleje jedynie o kilka kilobajtów. Dane znajdujące się w uszkodzonym sektorze mogą zostać odzyskane, jeśli podjąć wielokrotne próby odczytu.

Skanowanie i naprawa

System Windows udostępnia dwa wbudowane narzędzia, które potrafią wykrywać i w niektórych przypadkach naprawiać złe sektory oraz klastry. Narzędzie ScanDisk (Sprawdzanie dysku) można uruchomić z Eksploratora plików: znajdź dysk, kliknij prawym przyciskiem, wybierz „Właściwości”, przejdź do zakładki „Narzędzia” i kliknij „Sprawdź”. Program przeskanuje wybrany dysk i spróbuje naprawić wykryte uszkodzenia. Narzędzie chkdsk działa analogicznie i jest dostępne zarówno w Centrum akcji, jak i w wierszu poleceń (cmd).